Tuesday, December 21, 2010

Στοχασμοί



















Η σοφία σου κρύβει την ζωή. Η σοφία είναι σαν την ψυχρή,
γκρίζα στάχτη, που καλύπτει την φλόγα.

Γιατί η Αγία Γραφή είναι τόσο ασαφής; Οταν θέλεις να 
προειδοποιήσεις κάποιον για έναν κίνδυνο, δεν του δίνεις έναν
γρίφο, η λύση του οποίου συνιστά την προειδοποίηση. Και ποιός 
το λέει πως η Γραφή είναι πράγματι ασαφής; Δεν είναι τάχα
δυνατόν να υπήρχε η ουσιαστική ανάγκη ενός γρίφου σε αυτό
το σημείο, και μια αμεσότερη προειδοποίηση να έφερνε λάθος
αποτελέσματα;

Η ηθική δεν αναφέρεται στον κόσμο. Η ηθική είναι 
η συνθήκη του κόσμου όπως η λογική.

Η συνηθισμένη σκοπιά βλέπει τα πράγματα, τρόπον τινά,
μέσα απ΄αυτά, ενώ η σκοπιά της αιωνιότητας τα βλέπει
απ΄έξω.

Το έργο τέχνης είναι το αντικείμενο θεωρούμενο υπό το πρίσμα
της αιωνιότητας και η καλή ζωή είναι ο κόσμος θεωρούμενος
υπό το πρίσμα της αιωνιότητας. Αυτός είναι ο δεσμός ανάμεσα 
στην τέχνη και στην ηθική.

Ηθική και αισθητική είναι ένα και το αυτό.

Το είδος του πειράματος που κάνουμε για να ανακαλύψουμε
τις αρέσκειες και τις απαρέσκειες των ανθρώπων δεν είναι
η αισθητική. Αν ήταν, θα μπορούσες να πεις ότι η αισθητική
είναι θέμα γούστου. Στην αισθητική το ερώτημα δεν είναι
" σου αρέσει; " αλλά " γιατί σου αρέσει;".

Η αισθητική είναι περιγραφική. Αυτό που κάνει είναι να εφιστά
την προσοχή μας σε ορισμένα  γνωρίσματα, να βάζει τα 
πράγματα το ένα δίπλα στο άλλο για να προβάλει αυτά τα 
γνωρίσματα. Να λές σε κάποιον " εδώ είναι η κορύφωση"
είναι σαν να λές  " να ο ανθρωπός στην μαγική εικόνα ".
Η προσοχή μας στρέφεται προς ένα ορισμένο γνώρισμα
και από κείνη την στιγμή και μετά βλέπουμε αυτό το γνώρισμα.

Ο τρόπος με τον οποίο η μουσική μου μιλάει. Μην ξεχνάς πως 
ένα ποίημα, ακόμη κι αν είναι γραμμένο στην γλώσσα της
πληροφορίας, δεν χρησιμοποιείται στο γλωσσικό παιχνίδι
της παροχής πληροφοριών.

Η λέξη έχει και μια ψυχή, όχι απλώς σημασία. Και κανείς δεν θα 
υποστήριζε την γνώμη πως ένα ποίημα θα παραμείνει κατ΄ουσίαν
απαράλλαχτο αν οι λέξεις του υποκατασταθούν από άλλες,
βάσει μιας κατάλληλης  σύμβασης.

Λέμε " αυτή η μελωδία λέει κάτι " και νιώθουμε σαν να πρέπει 
να βρούμε τι λέει. Κι ωστόσο, ξέρουμε πως δεν λέει κάτι που
μπορεί να εκφρασθεί με λόγια ή εικόνες. Κι αν, αναγνωρίζοντας
αυτό το πράγμα, κάνω την παραδοχή ότι " απλώς εκφράζει
μια μουσική σκέψη" το μόνο που θα μπορούσε να σημαίνει
είναι "  εκφράζει τον εαυτό της ".

Ισως μια μέρα τούτος ο πολιτισμός γεννήσει έναν Πολιτισμό.

Οι παλαιότεροι πολιτισμοί θα γίνουν ένας σωρός ερείπια και 
τελικά ένας σωρός στάχτες, πνεύματα όμως θα πλανώνται
πάνω από τις στάχτες.

Λούντβιχ Βιττγκενστάιν
μετάφραση Κωστής Μ. Κωβαίος


No comments: