Friday, September 28, 2012

Σκύλος Παίζει Με Μάτια



Ολη αυτή η ιστορία των σουρεαλιστών
πέρα από την επαναστατικότητα της εποχής της
και των ποικίλων έργων που άφησε πίσω της
μου φέρνει στο μυαλό μιά κουβέντα που είχα κάποτε 
με κάτι ακροαριστερούς φίλους που μέσα στην
κοινωνική τους ευαισθησία, έδιναν μιά αναγκαιότητα
στην μορφή των καλλιτεχνικών έργων που
υποτίθεται πως έχουμε ανάγκη.
Μιά μαχητική τέχνη
που θίγει τα κακώς κείμενα,
ξεκάθαρη και απαλλαγμένη από τις δηθενιές.
Ο σουρεαλισμός, κατηγορήθηκε σαν τέτοια.
Ο Μπρετόν, για παράδειγμα
καταγράφεται σαν ένας βολεμένος πλούσιος
που τον έπαιρνε να λέει τις αυτοματικές του
αρλούμπες. Ο Νταλί είναι ένας εκκεντρικός
φασίστας που λάτρευε το χρήμα και έκανε μιά
συμβατική ζωγραφική.
Αλλά είναι έτσι;...
Πόσοι ξέρουν τι λέει ο Μπρετόν
στην Αρκάνα 17 και πόσοι όντως μπορούν να ξεχωρίσουν
την χρωματική αντίληψη του Νταλί.
Νομίζω πως πολύ εύκολα στέλνουμε στην πυρά
πράγματα που παρερμηνεύθηκαν και
αλλοτριώθηκαν με το πέρασμα
των δεκαετιών.
Σουρεαλισμός σήμερα δεν σημαίνει
αυτό που υπήρξε τότε.
Μοιάζει με κείνη την κουβέντα που λέει
κάποιος που νομίζει ότι συμφωνεί με τον Αϊνστάιν,
ότι όλα είναι σχετικά
και εννοεί ότι τίποτα δεν ισχύει
και όλα εξαρτώνται από το πως τα βλέπεις
ενώ η θεωρία λέει για την σχέση που
έχουν τα πράγματα μεταξί τους...

Πολλές φορές, όντως τα πράγματα ορίζονται
από το πως τα βλέπει κανείς.
Οι ιδεολογίες, ας πούμε, τρώνε κι αυτές 
έναν κάποιον εκφυλισμό.
Τίποτα δεν ενώνει τους ανθρώπους.
Ο καθένας για την πάρτη του.
Δεν το βλέπετε;
Οποιος τα κονομάει
αρχίζει τα σουρεαλιστικά ποιήματα...

Tuesday, September 25, 2012

Θεμελιώδες Και Ακατανόητο...


Αυτή η φωτό τραβήχτηκε πρίν μιά βδομάδα
όταν έριχνε καρέκλες στην Θεσσαλονίκη και φυσούσε τρελά.
Για δύο μέρες έβρεχε μανιωδώς και μετά ησύχασε,
βγήκε ο λιάκουρας και οι γάτες ξανάρχισαν τα αμέριμνα
τους παιχνίδια στην μέση του δρόμου.


Επιστροφή στον ευτυχισμένο χωματάνθρωπο,
τον θυμάστε;
Ε, δεν ξέρω πόσο όντως ευτυχισμένος είναι
αλλά δεν μπορούσε να παραμείνει ίδιος.
Δεν ήταν στο χέρι του... στο δικό μου ήταν
οπότε έγινε κάπως έτσι.

 
Δεν υπήρχε κάποια συγκεκριμένη σκέψη για την
σύνθεση που θα ακολουθούσε εκτός απ΄το ότι
δεν θα 'μενε με τίποτα μόνος του και η ατμόσφαιρα
που θα τον περιέβαλλε θα ήταν θολή, βρώμικη και σκοτεινή.


Θυμάμαι μιά κουβέντα με έναν φίλο παλιά που έλεγε
ότι όλα έχουν ένα λόγο σε ένα έργο, μιά εξήγηση
που λύνει το αίνιγμα και αισθανόταν έναν εκνευρισμό
όταν δεν προέκυπτε ένα συμπέρασμα.
Σε διάφορες φάσεις έχω ακούσει απρόσμενες ερμηνείες
για τα σχέδια μου, ειδικά όταν (οπως τώρα)
 το θέμα μπορεί να ερμηνευθεί με πολλούς τρόπους
 (πράγμα που προσωπικά με ιντριγκάρει πολύ)...


Οπως και νά΄χει το πράγμα, εδώ βαδίζω πιό πολύ με 
το ένστικτο και πόντο πόντο. Σαν να βλέπεις κάτι που
δεν υπάρχει και αρχίζεις να το κάνεις ορατό.
Ετσι, το νόημα μπερδεύεται και ανάλογα με την διάθεση
του ματιού, οι προτεραιότητες αλλάζουν.


Λένε, αυτή είναι η ουσία της Τέχνης. Λέει για κάτι
αλλά μπορεί να μιλάει και για κάτι άλλο.
Δεν είναι δοκίμιο ή είδηση. Δεν είναι διαφήμιση.
Κι ας λένε οι διαφημιστές ότι είναι καλλιτέχνες.
Χό, χό... ας γελάσω! Δηλαδή, ο Ιερώνυμος Μπός
τί ήταν; Ξωτικό;...


Να και ένας καφές...


... και ένας βάτραχος με ανθρώπινα χέρια.


Και ένας κατσουφιασμένος μεσήλικας
με το μυαλό  πρασινωπό και απ΄έξω...
Γκάαντ!... τι μπέρδεμα.

Monday, September 17, 2012

Κορίτσι Με Τζίν


Το "Κορίτσι με Τζίν" ξεκίνησε συμβατικά σαν ένα σχέδιο 
με μολύβι, σχετικά προσεχτικές μετρήσεις έτσι ώστε να
κρατηθούν αναλογίες και υφή και μετά να παρθεί
η απόφαση για το ποιός θα είναι ο δρόμος που θα
ακολουθήσω. Θα μπορούσε να γίνει γραμμική με μελάνι
με χρώμα σ΄αυτό το ύφος ή κάποιο άλλο αλλά οι
δικές μου διαθέσεις είχαν αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα
και ελάχιστα μπορούσα να διακρίνω τι θα γίνει στο τέλος
ή αν πετύχει κάν. Τελείωνοντας το μολύβι
σηκώθηκα λίγο για να φτιάξω ένα καφέ
και επιστρέφοντας είδα ότι το δεξί της χέρι
ήταν κοντό!...


Στα σχέδια που οι προοπτικές και οι αναλογίες
είναι ελαφρώς παραμορφωμένες, το στοίχημα του
"σωστού" έγκειται στην υποκειμενική αίσθηση
της αρμονίας. Η οποία είναι φυσικά "υποκειμενική"
και ίσως γι΄αυτό προσπαθούμε δεκαετίες να
οχυρώσουμε την ελευθερία 
στην καλλιτεχνική δημιουργία.


Οι συγκρούσεις στην αισθητική αν και είναι
θορυβώδεις και διαχωριστικές, σχεδόν σε σημείο 
ρατσισμού, δεν φαίνεται να κατανοούν τις πραγματικές
αξίες ενός έργου, όπως, ας πούμε,
δεν είσαι σίγουρος ποιός έχει πιό "καθαρό"
θρησκευτικό συναίσθημα: ένας επαγγελματίας
αγιογράφος ή ο ταλαίπωρος Θεόφιλος;


Ή για παράδειγμα, έχω δει τον τελευταίο καιρό
τριακόσιους νεορεάλιστες, αμερικάνους και ευρωπαίους
που φαίνεται πως ότι κάνουν είναι δουλειά για γκαλερί
και πούλημα, ή με μία εξ επι τούτου 
(καμιά σχέση με τον Ντέσμοντ Τούτου)
προσπάθεια να σοκάρουν
ένα κοινό που σοκάρεται πιό εύκολα και πιό 
συστηματικά από τα μέσα ενημέρωσης...


Θέλω να πω, ότι πολλές τέλειες δουλειές
αφήνουν πίσω τους δυσάρεστη γεύση στο στόμα
και πολλές φορές μιά "ναϊφ" ζωγραφιά
μπορεί να ακολουθήσει τις καρδιές μας
για πολύ πολύ καιρό.
Για κάποιον που προσπαθεί να "ψυχολογήσει"
το κοινό (που κι αυτό είναι μιά υποκειμενική εκτίμηση
ποιοί - πού - πότε) παίζει να έχει μιά δόλια
σχέση μαζί του.


Αα... το σέπια κεφαλάκι δίπλα
είναι ο ευτυχισμένος χωματάνθρωπος.
Άλλο χαρτί, άλλη ιστορία και πολύ αμφιβάλλω 
αν μείνει για πολύ έτσι αλλά αυτός ανήκει
σε κάποιο άλλο πόστ...


Ετσι που λέτε... τα πράγματα στα καλλιτεχνικά
δρώμενα γίνονται όλο και πιό θολά,
το μονοπάτι χάνεται μέσα στα 
αγριόχορτα και η αυθεντική τέχνη
γίνεται όλο και πιο κρυμμένη.
Ηταν πάντα έτσι ; Μπορεί...


Κοιτάζω το Κορίτσι με Τζίν και σκέφτομαι.
Σε ποιό σημείο πρέπει να "κλείσει"
να κάνω πιό ευκρινή τα μαλλιά της
να ισορροπήσω καλύτερα τα χρώματα στο φόντο
να κάνω πιό έντονους τους τόνους στα πόδια της;


Μου μοιάζει λίγο σαν μιά ευρωπαία
που σφετερίστηκε την θέση μιας Ινδής θηλυκής 
θεότητας που  χορεύει ξαπλωμένη στο σύμπαν
το οποίο είναι μια μυστική συνομωσία
των χρωμάτων... 
Aκούγεται κάπως κομπαστικό αυτό;
Χορεύεται ξαπλωμένοι;
Γνώριζε ο Θεόφιλος για την
συνομωσία των χρωμάτων;...

Saturday, September 8, 2012

Πόστ 313...



Σήμερα στην Θεσσαλονίκη ο ουρανός είναι βαρύς,
περίπου όπως στην φωτογραφία, αν και αυτή τραβήχτηκε
κάποια στιγμή τον Ιούλιο, λίγο μετά από μιά νεροποντή.
Τα μέσα λένε ότι έχουμε στρατιές μπάτσων για την έκθεση
που εκτός από βλαχοπανηγύρι εξελίχτηκε
και σε χώρο κοινωνικής διαμαρτυρίας ...
Πέρυσι δεν ήταν που το Βενιζελουά εκφώνησε
τα χαράτσια με παροιμιώδη αναισθησία
και φέτος μας το παίζει ότι δεν θέλει οριζόντια μέτρα.
Το Πασόκ έκανε την διπλοπροσωπεία επιστήμη
και εγώ ασχολούμαι μ΄αυτό αντί να ανεβάσω
κανα σκιτσάκι...


Γενικά, το καλοκαιράκι που πέρασε, υπήρξε 
ιδιαίτερα δημιουργικό, εξοικιώθηκα με το σκέτσμπούκ
που σας έχω ήδη πεί και προπαθώ να γράψω κάτι
που βγαίνει με το σταγονόμετρο
και δεν έχω ιδέα ποιά θα είναι η τελική του μορφή
αλλά πάντα επιστρέφω στα "δικά" μου χαρτιά
πετυχαίνοντας ή όχι κάτι καινούργιο...


Εχω την αίσθηση ότι το "καινούργιο" είναι αυτό που
θα εκφράσει το τώρα, ένα τώρα που
 όλοι το ξέρουμε πάνω κάτω
αλλά όπως και στην εισαγωγή αυτού του πόστ
το επιθυμητό είναι ένα είδος απόδρασης 
που θα μπορέσει να σε θωρακίσει πνευματικά
απέναντι σ΄αυτό που συμβαίνει.
Και προφανώς δεν είναι εύκολο...


Ανέκαθεν, θεωρούσα την βλακεία σαν το μεγαλύτερο
πρόβλημα. Διάφοροι ισχυρίζονται ότι είναι
ανίκητη και ότι θα μας καταδυναστεύει για πάντα
αλλά δεν είμαι τόσο απαισιόδοξος.
Οπως η κοινωνική σαπίλα δεν μπορεί
να συντηρεί για πάντα τον εαυτό της
-και αυτό το ζούμε τώρα-
έτσι και η βλακεία δεν θα μπορεί
να απολαμβάνει τον εαυτό της εσσαεί...
Δηλαδή, μην λέτε ότι καλύτερα να ήμουν
λίγο πιό χαζός για να "αντέξω" την ζωή.
Βλέπω κάτι βλάκες που είναι τραγικά πρόσωπα
και κανείς σας δεν θα ήθελε να είναι έτσι...


Τέλος πάντων... το θυμάστε αυτό το μολυβάκι;
Εβαλά λίγο χρώμα και έγινε έτσι...


Σό, μπί στρόνγκ και τα λέμε σύντομα...

Monday, September 3, 2012

Κρύπτικ...



Αυτό θα μπορούσε να λέγεται
Αναλωμένος Καλλιτεχνικός Τύπος
ή  Η Γελοιοποιήση στον Εικοστό Πρώτο Αιώνα
ή Πώς Την Επαθα Στο Φέϊσμπουκ
αλλά θα άφηνα ξεκρέμαστα τα πιθανά 
οικολογικά μηνύματα που χάσκουν με
έναν σουρεαλισμό, ακατανόητο
μέχρι και τίς μέρες μας...
Η αλήθεια είναι ότι ράϊτ νάου μου είναι
δύσκολο να εκφραστώ μέσα από το μπλόγκ.
Ειναι - ας πούμε- μιά σκέψη που γυρίζει μέσα
στο μυαλό μου αλλά δεν έχει "λογική" θέση εδώ.
Ισως παραπάνω από μία...


Μάλλον έχει γίνει ένα αναπόφευκτο κομπάϊν από
όσα διαβάζω τον τελευταίο καιρό και όλα αυτά
συνδυάζονται μέσα σέ ένα σχέδιο.
Οι κάτω βρωμιές στον τοίχο, δηλαδή είναι από μιά μικρή
ιστορία του Ε. Χ. Γονατά ενώ η παρουσία
που δρασκελίζει την πόρτα είναι ο Κάφκα
με την ανελέητη αγωνία του να γράψει
αλλά και να μην εμπλακεί σε έναν κοινό
τρόπο ζωής. Οπότε;...


Οπότε... δεν είμαι σίγουρος... 
Η λογοτεχνία έχει τους μηχανισμούς της
και η ζωγραφική τελείως διαφορετικούς.
Η εμπειρία της μιας τέχνης είναι τόσο
διαφορετική από την άλλη που κάποιος θα
μπορούσε να πει ότι αυτοαναιρούνται.
Ποιές είναι οι μεθόδοι της αφήγησης
και πότε μια εικόνα κουβαλάει
σημαντικές πληροφορίες;


Σκέψεις και απαντήσεις, δύσκολα χωράνε σε ένα μικρό
κείμενο. Ισως γι΄αυτό, το σόρτ στόρι είναι μια σπουδαία
μορφή τέχνης παρά το μέγεθός της και το γεγονός
 ότι δεν μπορούμε να πούμε τα πάντα μονοκοπανιά
ίσως και να τα κάνει πιό ενδιαφέροντα.
Νοτ κρύπτικ ατ όλ...